in ,

İlk Kez Gözlemlenen Kozmik Parçacık Hızlandırıcı



Uluslararası bir gökbilimi araştırma ekibi, iki nadir olayın aynı anda gerçekleşmesine tanıklık ettiklerini duyurdu. Evrendeki en güçlü fenomen, bir süperkütleli kara delik ve dev galaksi kümelerinin çarpışmasından oluşan kombinasyon ile doğal, kozmik ve devasa parçacık çarpıştırıcı yaratılmış oldu.

Dünya’daki en iyi X-ray, optik ve radyo teleskoplarından elde edilen verileri bir araya getirilerek elde edilen sonuçlara göre, araştırmacılar dev bir kara delikten yayılan maddenin birleşmekte olan iki dev galaksi kümesine doğru süpürüldüğünde neler olacağını tespit etmeyi başardı.

Evrenin farklı lokasyonlarında bu iki olayı birbirinden bağımsız olarak gözlemleyebildiklerini belirten Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics’ten (CfA) Reinout van Weeren, keşiflerinin mevcut araştırma ile bir ilk niteliği taşıdığını söylüyor. Nature Astronomy’de yayımlanan araştırmada, bu iki farklı doğa fenomeninin aynı sistem içerisinde ve eş zamanlı olarak hayat bulduğu ve yine birbirleri ile ilişkili olduğu açıklandı.



Bu kozmik çifte darbe, Dünya’mızdan 2 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan iki dev galaksi kümesi Abell 3411 ve Abell 3412’nin birleştiği noktada vuku buluyor. Bu iki küme de dev kütleli, hatta daha spesifik olmak gerekirse Güneş kütlesinin katrilyon katı kütleye sahip iki canavar olarak yaşamlarına devam ediyor diyebiliriz.

İki kümedeki galaksilerin yerleri, La Palma’daki Isaac Newton Teleskobu, Keck Gözlemevi ve Japonya’daki Subaru teleskobundan elde edilen optik veriler ile tespit edildi.

Lancaster University’den Dr. David Sobral’ın açıklamasına göre bu iki devin birleşiminin derinlerine erişebilen fotoğraflar ve görüntüleri Isaac Newton teleskobu ile elde etmek, 10 metrelik Keck teleskobunu daha doğru noktalara veya galaksilere odaklayabilmenin önünü açtı.

Yukarıdaki görselde de  görülen kuyruklu yıldız biçiminde oluşan şekil, bir galaksi kümesinden diğerine doğru akmakta olan serbest galaksiler arası sıcak gazdan kaynaklanıyor.

İlk olarak en az bir tur atarak, dev kümelerden birindeki süperkütleli kara delik dev bir dönen manyetik huni yaratımına sebep oluyor. Bu güçlü elektromanyetik alan, kara deliğe doğru girmekte olan gazı, kara delik dolayından uzağa doğru itmeye başlıyor ve bu itki kaçan gazı ivmelendiriyor.

Yüksek hız ve enerjideki bir jete dönüşen gaz akıntısı içindeki parçacıklar, dev şok dalgaları ile karşılaştıkça daha da yüksek enerjilere ivmeleniyor. Bu şok dalgaları ise, birleşmekte olan galaksi kümelerinin gaz bulutlarının da çarpışmasının yol açtığı patlamalardır ve dev kozmik süpersonik ses patlamaları gibi düşünülebilir.

Tüm bu sonuçlar ve araştırmanın detayları Amerikan Astronomical Society’nin 229. toplantısı sırasında da sunuldu.

Makale Referans: Reinout J. van Weeren, Felipe Andrade-Santos, William A. Dawson, Nathan Golovich, Dharam V. Lal, Hyesung Kang, Dongsu Ryu, Marcus Brìggen, Georgiana A. Ogrean, William R. Forman, Christine Jones, Vinicius M. Placco, Rafael M. Santucci, David Wittman, M. James Jee, Ralph P. Kraft, David Sobral, Andra Stroe, Kevin Fogarty. The case for electron re-acceleration at galaxy cluster shocks. Nature Astronomy, 2017; 1 (1): 0005 DOI: 10.1038/s41550-016-0005

Kaynak: Bilimfili.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.